یادداشت هفته؛ اپوزیسیون و ترجمان ابزاری - سیاسی از مفهوم وطن پرستی

ابراهیم حسین بر

۱۹ ژوئن ۲۰۱۲

در تاریخ پر فراز و نشیب بلوچستان، وطن پرستان بسیاری ظهور کرده اند، در یک مثال آشکار، مبارزان سرحد، اسطوره هایی از مردمان بلوچ بودند که برجستگی های مبارزاتی، سیاسی و اجتماعی آنان در سطح منطقه ای و ملی، حسادت ها و کینه توزی های زیادی را در مقابل آنان برانگیخت و احساسات وطندوستانه و تعهد وجدانی و آزادی خواهانۀ آنان، عقده های زیادی را در دل مزدوران انگلیسی ایجاد نمود، "عیدو خان" نمادی از یک تنفر عمومی در بلوچستان است که خائنانه در برابر مبارزین بلوچ ایستاد، بر علیه بلوچ و در خدمت اجنبی در آمد.

مقصود بازگویی تاریخ نیست، بلکه تلنگری به تکرار تاریخ است، هرچند امثالی از عیدوخان به گور نشستند، اما انگار قاعده ای نانوشته، میراث آنها به جامعۀ بلوچ بوده است که بوی تعفن آن هنوز هم از لابلای رفتار و گفتار برخی از زندگان سیاست پیشه و جلای وطن نموده، استشمام می شود.

زمانیکه شیرمحمد اسپندار، یگانه دونلی نواز جهان با شور و شعفی که در روح ستایشگر او جاریست، می گوید؛ یك سر انگشت خاك میهن را با تمام دنیا عوض نمی كنم و بزرگترین افتخارم این است كه به نام این سرزمین كارهای جهانی داشتم. می توان احساس نمود که او تا چه اندازه و با عشق، وطن خود را دوست می دارد، هنر و استعداد خود را به دامانش می ریزد، در وصف او لیکو می سراید و برای آرامش او نی می نوازد.

ادامه در استون؛ نشریۀ آنلاین بلوچستان

تشکیل کنگرۀ ملی یا قشون کشی سیاسی؟

 

ابراهیم حسین بر

۱۵ ژوئن ۲۰۱۲

تاکنون بسیار دیده ایم، کسانی از اشخاص یا دولت ها، زمانی که بخواهند اتحادی برقرار کنند، در بسیاری از مسائل مهم و استراتژیک به تفاهم نظر می رسند، بطور مثال حتی چین، روسیه و آمریکا، با وجود اختلافات شدیدی که دارند، در حوزۀ تعامل دیپلماتیک، بسیار قوی عمل کرده و راه را برای گفتگو و مذاکرات همه جانبه باز نگه می دارند.

و اما اپوزیسیون ایران، که اتحادش به کنار، همان مذاکره اش هم حکایت صد من یک غاز است. بحث ائتلاف نیروها که بمیان می آید، تازه خان اختلافات و دشمنی ها گشوده می شود، جنگ و جدل ها و تهمت زنی ها آغاز می شود.

جالب آنجاست که بیش از دو سال از طرح تشکیل کنگرۀ ملی می گذرد، اما هنوز منجیان ایران زمین (بزعم خود) نمی دانند که چه بکنند و برای بیماری ای که در اپوزیسیون اپیدمی شده چه نسخه ای بپیچند!

در واقع این تنها سوال من منتقد نیست، دکتر حسین لاجوردی، یکی از فعالان اپوزیسیون، این نگرانی را بخوبی مطرح نموده است. وی خطاب به مدعیان تشکیل کنگرۀ ملی می گوید؛ اولاً انتخاب افراد برای این امر چگونه انجام می شود؟ آیا بر اساس باندبازی طبق روال گذشته یا بنحوی دیگر؟ و مهمتر اینکه هدف شما از تشکیل کنگرۀ ملی چیست؟ آیا هدف ائتلاف با اصلاح طلبان است، براندازی رژیم است و یا مانند سی و سه سال گذشته یک ادعای پوچ و فقط برای نمایش به مردم ایران؟

حزب مردم بلوچستان و تناقضات پیش رو

 ابراهیم حسین بر           ۱۲ ژوئن ۲۰۱۲

در اساسنامۀ حزب مردم بلوچستان آمده است؛

حزب مردم بلوچستان برای دستیابی به "حاکمیت ملی" مردم بلوچستان خواهان ایجاد یک ایران فدرال و دمکراتیک می باشد. ایران فدرال متشکل از مجموعه حکومت های ملی متساوی الحقوق و دولت فدرال نماینده مشترک و منتخب همگی این ملیتها است.

با این حال اعضای این حزب که در سوئد مستقر است بارها اظهاراتی را مطرح نموده اند که نیت واقعی حزب را در برخورد با موضوعاتی از قبیل فدرالیزم و استقلال مورد ابهام قرار داده است.

اگرچه بنا به تجربیات تلخی که از کشورهایی همچون پاکستان در اختیار اذهان عمومی جهان قرار گرفته است، پاسخگویی یک سیستم فدرال به نیازهای جوامع شرقی و از جمله فرهنگ های بهم گره خورده ای همچون فرهنگ های خاورمیانه مورد تردید جدی اکثر اندیشمندان و ایده پردازان جهان قرار گرفته است، اما حزب مردم بلوچستان، هرچند بر روی کاغذ، آرمان خود را رسیدن به یک حکومت فدرال در ایران بیان کرده است.

از سویی دیگر سخنگوی این حزب، در مقالاتی هدف اصلی خود را استقلال دانسته و ماندن در محفل فدرال خواهان را، چیزی جز پرش از سکوی فدرالیزم به حکومت مستقل نمی داند.

در پیوند به همین مسئله، اخیرا جلسه ای در پارلمان سوئد برگزار گردید و ناصر بلیده ای نیز بعنوان سخنگوی حزب مردم، با سران اپوزیسیون جدایی طلب بلوچ پاکستان به مباحثه پرداخت و ظاهراً به تفاهم بالایی نیز دست یافتند.

ادامه در استون؛ نشریۀ آنلاین بلوچستان

حوادث بلوچستان در گره کور روحانیت و اپوزیسیون تندرو (بخش دوم)

ابراهیم حسین بر      ۵ ژوئن ۲۰۱۲

بدیهی است مخالفت با یک امر، بخصوص آنکه بر مبنای یک دستور قضایی و در دایره قوانین یک کشور مستقل شکل گرفته باشد، نیازمند استدلال قوی و دلایل محکمه پسند است. اما اینکه عده ای از دوستان مخالف صرفا از روی عقده های شخصی ناشی از ضعف و ناکامی های پی در پی نسبت به حکومت ایران، برای وقایع داخلی بلوچستان حکم صادر کنند، بیش از آنکه اقتدار و استقلال سیاسی حزبی ایشان را نشان دهد، شخصیت "همیشه مخالف" کارتون گالیور را در ذهن تداعی می کند.

تردیدی نیست واکنش اغراق آمیز و هیاهوی اغواگرانۀ اپوزیسیون در قبال وقایع فی مابین حکومت و مذهبیون بلوچستان، به پاشنۀ آشیل این جریان تبدیل شده است، زیرا مواضع متناقض و خلاف واقع دوستان نادان، به اعتبار و حیثیت دیپلماتیک اپوزیسیون بلوچ لطمات جبران ناپذبری وارد ساخته است.

متاسفانه جانبداری بی قیدوشرط اپوزیسیون از روحانیت تندروی بلوچ یک اشتباه بزرگ بوده و هست، زیرا این قشر از جامعۀ مذهبی بلوچستان بخوبی اعتماد و احترام مردم نسبت به خود را پاس نداشته است، چنانکه بارها شاهد اخباری از ترویج و اعمال خشونت توسط چنین اشخاصی بوده ایم.

ادامه در استون، نشریۀ آنلاین بلوچستان

یادداشت هفته؛ یک جریان و هراس از "خود" بودن

ابراهیم حسین بر     ۲ ژوئن ۲۰۱۲

در هر جامعه ای در طیف های گوناگون موجود، هر نویسنده، متفکر و صاحب رأی، هرگاه بخواهد چگونگی "تعلق" خود را بیان نماید که دارای چگونه ایدئولوژی است، مردم او را بسادگی خواهند فهمید و درک أش خواهند کرد، اما سخن اینجاست گروهی نیز هستند که از این فرصت خود را محروم ساخته و ازینکه از میان این بینش ها، باورها و جهت گیری ها یکی را مشخص کنند، عاجز بوده و یا تعمداً نسبت به آن امتناع ورزیده اند.

در میان ما، سیاست پیشگان بلوچ (غالبا خارج از کشور) همواره کسانی بوده اند که اگر به مذهب تکیه کرده اند، بیش از هر گروه دیگر، خود مذهبی ها از آنان ابراز برائت جسته و اگر در جناح روشنفکران سخن گفته اند یا مسایلی را مطرح نموده اند، بیش از همه خود روشنفکران جامعه با آنان عدم تفاهم پیدا کرده و متهمشان می کنند.

اپوزیسیون ما همیشه از خود بودن و تفکر خود را به جامعۀ خود عرضه کردن در هراس بوده است، هراس از پذیرفته نشدن و عواقب آن، مطرود شدن و مورد نفرت قرار گرفتن. شاید همین هراس باشد که ارتباط آنان با جامعۀ بلوچستان را به حداقل رسانده است.

ادامه در استون، نشریۀ آنلاین بلوچستان

حوادث بلوچستان در گره کور روحانیت و اپوزیسیون تندرو (مقدمه)

ابراهیم حسین بر - ۱ ژوئن ۲۰۱۲

به گواه تاریخ، هرچند رابطه میان مردم بلوچستان و نظام سیاسی ایران در مقاطع خاص تاریخی رابطه‌ای مثبت، همگرا و در جهت حمایت از منافع و مصالح ملی ایران بوده است، اما در عین حال به لحاظ چالش‌هایی که از ناحیه برخی گروه های تندروی مذهبی و سیاسی فراروی ثبات منطقه ایجاد شده، مسأله بازگشت به شرایط مطلوب، همچنان دارای اهمیت بسیار است.

حوادثی که در روزهای اخیر در منطقۀ راسک بوقوع پیوست مصداق بارز وجود یک ضعف بزرگ در اپوزیسیون بود، ضعفی که می خواهند با بزرگنمایی مسایل و متشنج سازی فضای رسانه ها جبران نمایند. کشته شدن عده ای از هم وطنان عزیزمان در این منطقه، موجب تاثر و تاسف مردم استان شده است. اما این حوادث دلخراش ناشی از چیست؟ آیا جز این است که احساسات کاذب و گزندۀ برخی گروه های خاص مذهبی، قومی و سیاسی با مرگ چند تنی از هم میهنانمان آرام گرفت؟

خلاف واقع نیست اگر گفت می توان شدیدترین اختلاف نظرها را در فضایی آرام تر و بدور از خشونت به سرانجام رساند، اما از آنجا که حوادث راسک به روحانیت بلوچ مرتبط است، سخن از منطق و استدلال تا حدودی دشوار بنظر می آید.

ادامه در استون نشریه آنلاین بلوچستان

فضای مأیوسانه وبلاگ ها نسبت به اپوزیسیون بلوچ

ابراهیم حسین بر - ۲۷ می ۲۰۱۲

متاسفانه آنچنان که مباحث فرا مذهبی و طایفه سالاری فضای بلوچستان را در هم تنیده است، رسانه و ابزارهای مترقی و ارتباط جمعی نتوانسته اند بروز پیدا کرده و جایگاه خود را تثبیت نمایند. با این حال موج جدید وبلاگ نویسی که خدمات الکترونیک را به دورترین آبادی ها و روستاها نیز کشانده، درد دل و شوق وب نویسان بلوچ را نیز با خود همراه نموده است.

وبلاگ های بلوچی موضوعات گوناگونی را در بر می گیرد، از معرفی شهر و روستا گرفته تا شعر، فرهنگ، وصف حال و سیاست. بحث و گفتگوهای سیاسی وبلاگ ها گاه انتقاداتی را متوجه دولت و مسئولان می سازد، این انتقادات گاه به تندی می گراید و گاه به لطافت، اما حسن نیت و دلسوختگی منتقدین، تلاش در جهت همگرایی بیشتر و رفع معضلات، امری بلامنازع است.

وبلاگ نویسان بلوچ معتقدند تاثیرپذیری از فرهنگ غرب و نادیده انگاری فرهنگ اجتماعی مردم بلوچ باعث بروز تضادهای هرچه بیشتر میان مردم و اپوزیسیون شده است.

سیاست نژادپرستی آزاردهنده (شونیسم) و دیگرستیزی یکی از مشخصه های بارز اپوزیسیون بلوچ است، یک وبلاگ نویس بلوچ با طعنه به اینگونه رفتارها، احزاب سیاسی را مورد انتقاد قرار داده است. وی در وبلاگ خود نوشته؛ بعض سیاسیون دور از وطن هم که فقط شعار مرگ بر قجر می پسندند هر چه منتظر می مانند و می بینند طرف حرفش از جنس دیگری است چهره ای عبوس کرده و خشمگین در می گذرند.

ادامه در استون نشریه آنلاین بلوچستان

روشنفکری بلوچ و صدای دلخراش تعصب

ابراهیم حسین بر - ۲۰ می ۲۰۱۲

مدتی است که جوانان و جوان اندیشان بلوچ، خو گرفته اند با نوشتن، گفتن و ابراز هویت، اندیشه و باورهایی که آموزۀ جامعه مترقی بلوچستان است، مدتی است که درخت روشنگری می خواهد جان بگیرد تا به امید بارور گشتن اش، خوش بنشینیم، اما، طوفانی سیاهناک وزیدن گرفته و هوهوی دلخراش اش جان صلح جو و صفاکیش بلوچ را می آزارد. درست همانند "جَمَّر" هایی (ابرهای سیاه) نابهنگام که در موسم بهار شکوفه های درختان و جوانه های خرما، دسترنج کشاورزان سختکوش را می شوید و در باران و تگرگ خود در هم می کوبد!.

اینان نه آن کسانی هستند که نسل نو اندیش را به پیش می برند، بلکه در تار و پودهای جهالت و توهم گرایی گرفتار گشته و به طمع تاج شاهانه نشسته اند. این زیاده خواهی موجب گزافه گویی گشته و چشمان متعصبشان را از روشنایی حقیقت، کور ساخته است.

ادامه در استون نشریه آنلاین بلوچستان

چگونه ادبیات در بلوچستان پاکستان رشد یافت؟

۱۵ می ۲۰۱۲

در نيمه دوم قرن سيزدهم و نيمه اول قرن چهاردهم شاعران عمده اي وجود داشته اند كه از آن جمله اند فقير شيرجان از نوشكي، ملاّ اسماعيل تُمپي از كچ، كه اُستاحَسّان زرگر اهل كچ و ملاغلام نبي خاراني كلوهاي، كه ترانه هاي روايي و نيز تغزّلي درباره موضوعات مهم زمان خود سرودهاند.

از جمله نتايج جنگهاي انگليس و افغان ترانه هاي مهم تاريخي بود؛ يكي از اين ترانه ها لشكركشي ژنرال ويلشر را در 1255/ 1839 به كلات شرح ميدهد.

ادبيات جديد، از آغاز قرن بيستم و بويژه در پايان جنگ جهاني اول (كه مريها در آن از سربازگيري براي ارتش هند خودداري كردند)، شعور ملّي جديدي در ميان عامّة بلوچ نسلي از نويسندگان پديد آورد كه در دهه 1310 ش وضع فرهنگي بلوچي كاملاً تازهاي ايجاد كردند ـ وضعي كه چاپ براي نخستين بار در آن سهمي داشت. ويژگي عمده اين وضع جديد اسماً ادبي بود، ولي از آغاز، سياست نيز در آن نقش مهمي داشت، و يكي از هدفهاي بسياري از نويسندگان برانگيختن حس بيداري ملي بود. در اين امر البته زبان سهم مهمي داشت.

ادامه در استون نشریه آنلاین بلوچستان

مسئله مرز در بلوچستان؛ فرصت سوزی دولت و تنش سازی اپوزیسیون

 ابراهیم حسین بر

در تمامی دوره های تاریخی نخستین فاکتور برای صیانت از حریم کشورها و ممالک مستقل، "مرز" و آسیب ها و فرصت های حول آن بوده است. همه کشورهای جهان باتفاق بمنظور کنترل و حفظ مسیر خطوط عبور مرزی اقدامات و تمهیدات فوق العاده ای را در نظر می گیرند، زیرا از اهمیت بخصوصی برخوردار است.

ایران از سال 88 پروژۀ انسداد مرزهای شرقی را آغاز نموده و در حال انجام است. اپوزیسیون رادیکال بلوچ اما نفس انجام این کار را زیر سوال برده و آنرا "دیوار استبداد" می داند. با این حال مردم بلوچ و سیستانی که میانۀ خوبی با جریان های سیاسی خارج از کشور ندارند و اساسا این دو در ضدیت آشکار بسر می برند، علیرغم انتقاداتی که گاها نسبت به دولت های پیشین و کنونی مطرح می نمایند و بر لزوم گسترش "فرصت های مبتنی بر مرز" به طریق تسهیل عبور و مرور و تجارت قانونی از مرز تاکید می ورزند، ایجاد حایل مرزی در مناطق بلوچستان و سیستان را امری لازم شمرده و آنرا در جهت افزایش ضریب امنیت استان و کاهش پیامدهای قاچاق بی رویه تعبیر می نمایند.

ادامه در استون، نشریۀ آنلاین بلوچستان

ستون اختصاصی BBC فارسی؛ جایی برای نزاع لفظی اپوزیسیون

ابراهیم حسین بر

BBC ، ابر رسانۀ پادشاهی انگلستان و در واقع بزرگترین بنگاه خبرپراکنی که جهان تا به امروز به خود دیده، که البته این قوت را مدیون ارتزاق از بودجۀ عمومی مردم انگلیس است، بارها و بارها به بحث های پرتنش قومیتی در جهان دامن زده است و ازین جهت شهرۀ جهانی گشته و در کشورهای متکثر و چند ملیتی، غالباً شخص ثالث در برانگیختن عواطف کاذب در جهت بروز تنش های سیاسی میان اقوام و حکومت های مرکزی است.

بی  بی سی همواره مدعی عدم جانبداری از اشخاص و گروه ها و استقلال رسانه ای است، اما بسیار مشاهده می شود که این رسانه لااقل در مورد جامعه و سیاست ایران، مواضع خاصی را مطرح می نماید. از جمله اخیراً بخشی در سایت بی بی سی فارسی با عنوان "ناظران می گویند.." ایجاد شده که بنظر می آید صرفا جهت انعکاس دیدگاه هایی است که واکنش طیف های گوناگون سیاسی و قومی را بر می انگیزد. گذشته از مواضع مقالات انتشار یافته در سایت های گوناگون که بی بی سی را به مبلغ سیاستی "منزجر کننده" متهم می کنند، در نظراتی که در مقالات خود بی بی سی درج می شود، نیز می توان این دیدگاه های منفی، اعتراض آمیز و کنایه دار را مشاهده نمود.

ادامه در استون، نشریۀ آنلاین بلوچستان